Tác phẩm Ngữ văn đọc online miễn phí: 9 truyện nên đọc trọn

Nhiều tác phẩm Ngữ văn quen thuộc nhất, từ Chí Phèo, Lão Hạc, Tắt đèn đến Truyện Kiều và Hai đứa trẻ, đều có thể đọc online miễn phí trọn bản, hợp pháp, vì tác giả đã mất từ lâu và tác phẩm không còn được bảo hộ quyền tài sản. Trên lớp, phần lớn chúng ta chỉ gặp một đoạn trích vài trang. Bài này gợi ý 9 tác phẩm nên đọc đầy đủ, nói rõ cuốn nào đọc trong một buổi, cuốn nào cần cả tuần, và vì sao một số truyện quen thuộc khác như Vợ nhặt hay Số đỏ lại không nằm trong danh sách đọc miễn phí.

Các bản dưới đây nằm trong thư viện sách miễn phí của Tủ Sách Hay, văn bản lấy từ Wikisource tiếng Việt, thư viện mở do cộng đồng biên tập. Bạn đọc thẳng trên trình duyệt hoặc tải ebook EPUB để đọc trên điện thoại, máy đọc sách.

Bảng tóm tắt: 9 tác phẩm Ngữ văn đọc online miễn phí

Thời gian đọc là ước tính của chúng tôi cho tốc độ đọc bình thường, không phải số liệu chính thức.

Nam Cao: đọc trọn Lão Hạc và Chí Phèo thay vì chỉ học tóm tắt

Lão Hạc là truyện nhiều người gặp từ cấp hai, và cũng là truyện bị "tóm tắt hóa" nhiều nhất: ông lão nghèo, con chó Vàng, cái chết bằng bả chó. Đọc cả truyện mới thấy cái tài của Nam Cao nằm ở giọng kể của ông giáo, người hàng xóm vừa thương vừa ngờ vực, và ở những đoạn ông giáo tự trách mình hiểu sai người khác. Đó là phần đề cương ôn thi hay bỏ qua, nhưng lại là phần đọng lại lâu nhất.

Chí Phèo hiện nằm trong sách Ngữ văn 11 bộ Kết nối tri thức (tập 1), theo các tài liệu soạn bài như Hoatieu. Truyện dài hơn nhiều người nghĩ, mở đầu bằng tiếng chửi nổi tiếng rồi lùi về quá khứ của Chí, của bá Kiến, của làng Vũ Đại. Đọc liền một mạch trong khoảng một giờ, bạn sẽ thấy nhịp truyện như phim: chậm ở đoạn bát cháo hành, dồn dập ở cuối. Nếu cần ôn thi, đọc bản đầy đủ trước rồi mới mở bài phân tích; ngược lại, bạn sẽ chỉ nhớ những câu người khác đã chọn hộ. Trang tóm tắt và review Chí Phèo trên site phù hợp để xem lại sau khi đọc.

Đã thích Nam Cao, hãy đọc thêm Đời thừa, truyện về một nhà văn nghèo giằng co giữa lý tưởng nghệ thuật và miếng cơm cho vợ con. Truyện ngắn, ít tình tiết, nhưng là chìa khóa để hiểu chính Nam Cao. Truyện này và nhiều truyện ngắn khác của ông (Một bữa no, Trẻ con không được ăn thịt chó, Đôi mắt…) đều có trong thư viện miễn phí.

Thạch Lam: những truyện ngắn đọc chậm, đọc lúc yên tĩnh

Hai đứa trẻ gần như không có cốt truyện: một phố huyện lúc chiều tàn, chị em Liên và An ngồi chờ chuyến tàu đêm đi qua. Đây là loại truyện mà đọc trích đoạn thì thấy "chẳng có gì", còn đọc trọn vẹn, đúng nhịp, lại thấy cả một thế giới. Lời khuyên của chúng tôi: đọc vào buổi tối, không vừa đọc vừa lướt điện thoại, vì sức mạnh của Thạch Lam nằm ở những chi tiết rất nhỏ như ánh đèn, tiếng trống thu không, mùi đất.

Gió lạnh đầu mùa là truyện hợp với học sinh nhỏ tuổi hoặc phụ huynh muốn đọc cùng con: chuyện cô bé Sơn và chiếc áo bông cho đứa trẻ nghèo trong xóm. Ngắn, ấm, dạy về lòng tốt mà không giảng giải. Tìm tên truyện trong thư viện, bạn sẽ thấy thêm cả loạt truyện ngắn khác của Thạch Lam như Dưới bóng hoàng lan, Cô hàng xén, cùng tập tùy bút Hà Nội băm sáu phố phường.

Tắt đèn: từ "Tức nước vỡ bờ" đến cả cuốn tiểu thuyết

Nhiều thế hệ học sinh biết Tắt đèn qua đoạn trích "Tức nước vỡ bờ", cảnh chị Dậu đánh lại tên cai lệ. Nhưng đó chỉ là một khoảnh khắc trong cuốn tiểu thuyết về một mùa sưu thuế ở làng quê Bắc Bộ. Tắt đèn của Ngô Tất Tố (bản trên thư viện miễn phí chia 28 chương) có những chương còn nặng nề hơn: bán con, bán chó, chạy vạy từng đồng. Đọc cả cuốn, bạn mới hiểu vì sao chị Dậu "vỡ bờ" ở thời điểm đó, chứ không phải chỉ vì tính khí.

Cuốn này cần 2–3 buổi tối. Văn Ngô Tất Tố nhiều từ ngữ nông thôn đầu thế kỷ 20 (sưu, thuế thân, lý trưởng, cai lệ…), học sinh nên đọc chậm, gặp từ lạ thì tra.

Truyện thơ và tiểu thuyết lịch sử: Truyện Kiều, Lục Vân Tiên, Hoàng Lê nhất thống chí

Truyện Kiều là tác phẩm mà ai cũng thuộc vài câu nhưng ít người đọc hết 3.254 câu lục bát. Bản trên thư viện miễn phí là một trang dài, phù hợp để đọc dần mỗi tối vài chục câu. Không quen văn thơ cổ, bạn có thể đọc song song với trang Truyện Kiều để nắm mạch truyện trước. Thả lỏng một chút: không cần hiểu hết mọi điển tích ngay lần đầu, nhịp lục bát sẽ tự kéo bạn đi.

Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu dễ đọc hơn Truyện Kiều: ngôn ngữ mộc, đậm chất Nam Bộ, nhân vật tốt xấu rõ ràng. Đây là lựa chọn hợp cho học sinh muốn thử đọc trọn một truyện thơ dài mà không bị ngợp.

Hoàng Lê nhất thống chí là tiểu thuyết chương hồi của nhóm tác giả Ngô gia văn phái, bản trên thư viện là bản dịch của Ngô Tất Tố. Đoạn Quang Trung đại phá quân Thanh vốn là bài học quen thuộc, nhưng toàn bộ cuốn sách kể cả một giai đoạn rối ren cuối thời Lê, đọc như một bộ phim cung đình dài tập. Đây là cuốn nặng nhất danh sách, chỉ nên bắt đầu khi bạn thực sự tò mò về lịch sử.

Vì sao Vợ nhặt, Số đỏ không đọc miễn phí được?

Theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, quyền tài sản của tác phẩm văn học được bảo hộ suốt cuộc đời tác giả và 50 năm sau khi tác giả mất. Nam Cao, Thạch Lam, Ngô Tất Tố, Nguyễn Du, Nguyễn Đình Chiểu đều đã mất hơn 50 năm, nên tác phẩm của họ được đọc tự do. Kim Lân, tác giả Vợ nhặt, mất năm 2007, nên tác phẩm của ông vẫn còn được bảo hộ; bạn có thể xem bài tóm tắt Vợ nhặt trên site hoặc mua sách in. Trường hợp Số đỏ của Vũ Trọng Phụng thì khác: ông mất năm 1939 nên tác phẩm đã hết hạn bảo hộ, chỉ là thư viện miễn phí của site chưa có bản văn bản. Hiện bạn có thể đọc tóm tắt và review Số đỏ, còn một số tác phẩm khác của Vũ Trọng Phụng như Làm đĩ, Lục sì đã có trong thư viện.

Nên đọc gì trước?

• Học sinh THCS, mới tập đọc trọn tác phẩm: Gió lạnh đầu mùa, rồi Lão Hạc.
• Học sinh lớp 11, đang ôn Chí Phèo: đọc trọn Chí Phèo trước khi đọc bài phân tích, sau đó đọc Đời thừa để hiểu thêm Nam Cao.
• Người lớn muốn đọc lại văn học Việt Nam: Hai đứa trẻ cho một buổi tối, Tắt đèn cho cuối tuần.
• Muốn một "dự án" dài: Truyện Kiều, mỗi tối vài chục câu, hoặc Hoàng Lê nhất thống chí nếu thích lịch sử.

Không hợp với ai? Nếu bạn quen nhịp truyện mạng, văn học Việt Nam đầu thế kỷ 20 sẽ chậm và nhiều từ cũ. Đừng ép mình đọc hết trong một lần. Đọc trên điện thoại vào lúc rảnh, tải về dạng EPUB để đọc không cần mạng (cách mở file xem ở bài file EPUB là gì), và quay lại khi muốn. Những tác phẩm này đã chờ người đọc gần một thế kỷ; chúng chờ thêm vài ngày cũng không sao.