File EPUB là gì? Cách đọc EPUB trên điện thoại và máy tính

File EPUB là định dạng ebook phổ biến nhất hiện nay, được làm ra để đọc trên màn hình: chữ tự dàn lại theo kích thước điện thoại hay máy tính, bạn đổi được cỡ chữ, phông, màu nền như một cuốn sách "co giãn". Để đọc file EPUB, bạn không nhất thiết phải cài gì: iPhone mở được ngay bằng Apple Books, Android dùng Google Play Sách, máy tính có Calibre miễn phí, còn cách nhanh nhất là đọc thẳng trên trình duyệt. Bài này giải thích EPUB khác PDF ở đâu, chọn cách đọc nào cho từng thiết bị, và vài lỗi hay gặp khi mở ebook.

EPUB là gì, khác PDF thế nào?

EPUB (viết tắt của electronic publication) về bản chất là một gói nén chứa các trang HTML, ảnh và mục lục. Vì nội dung là văn bản "sống" chứ không phải trang in cố định, ứng dụng đọc có thể tự ngắt trang lại cho vừa màn hình. Đó là khác biệt lớn nhất so với PDF.

Một ví dụ cụ thể về độ nhẹ: bản EPUB Chí Phèo trên Tủ Sách Hay chỉ khoảng 28 KB, Tắt đèn khoảng 103 KB. Cả một tủ sách vài trăm cuốn văn học vẫn nhẹ hơn một tấm ảnh chụp bằng điện thoại.

Lời khuyên của chúng tôi: với sách chủ yếu là chữ, luôn ưu tiên EPUB. Chỉ chọn PDF khi bố cục quan trọng, như sách tranh, sách nấu ăn hay giáo trình có công thức.

Cách đọc file EPUB trên điện thoại

iPhone, iPad: ứng dụng Sách (Apple Books) có sẵn trong máy mở được EPUB. Bạn tải file về, chạm vào file trong ứng dụng Tệp rồi chọn chia sẻ sang Sách. Sách sẽ nằm trong thư viện, và nếu bật iCloud cho Sách thì có thể đọc tiếp trên iPad hoặc máy Mac.

Android: Google Play Sách cho phép tải lên file EPUB và PDF của riêng bạn (file không bị khóa DRM). Sau khi tải lên, sách nằm trong thư viện và đồng bộ theo tài khoản Google. Ngoài ra còn nhiều ứng dụng đọc ebook miễn phí khác trên cửa hàng; hãy chọn ứng dụng có nhiều đánh giá, ít quảng cáo và không đòi quyền truy cập lạ.

Máy Kindle: Kindle không mở EPUB trực tiếp khi chép file vào máy, nhưng dịch vụ Send to Kindle của Amazon đã nhận file EPUB từ năm 2022 và tự chuyển sang định dạng Kindle đọc được. Cùng lúc đó, Amazon ngừng nhận file MOBI qua dịch vụ này, nên nếu bạn còn giữ thói quen chuyển EPUB sang MOBI, giờ không cần nữa.

Cách đọc EPUB trên máy tính

Trên Windows, macOS hay Linux, lựa chọn phổ biến nhất là Calibre, phần mềm quản lý ebook mã nguồn mở, miễn phí. Calibre vừa mở được EPUB, vừa sắp xếp thư viện theo tác giả, thể loại, vừa chuyển đổi qua lại giữa các định dạng. Nhược điểm là giao diện hơi nhiều nút với người chỉ muốn đọc một cuốn.

Trên máy Mac, Apple Books cũng mở được EPUB như trên iPhone.

Nếu bạn chỉ thỉnh thoảng đọc, không muốn cài phần mềm, cách gọn nhất là đọc ngay trên trình duyệt, như phần dưới.

Đọc online miễn phí, không cần cài ứng dụng

Trên Tủ Sách Hay, mọi cuốn trong mục đọc sách miễn phí đều mở được ngay trên trình duyệt điện thoại hoặc máy tính, không cần đăng nhập. Trình đọc cho phép:

• Chỉnh cỡ chữ, phông chữ, giãn dòng và căn lề.
• Chọn màu nền: Sáng, Giấy, Xanh dịu, Xám hoặc Tối. Nền Giấy và Xanh dịu dễ chịu hơn hẳn nền trắng khi đọc lâu; nền Tối hợp để đọc trước khi ngủ.
• Highlight đoạn hay và mở mục lục để nhảy chương.
• Tự nhớ trang đang đọc dở trên trình duyệt bạn đang dùng.

Mỗi cuốn trong thư viện văn học Việt Nam đều có nút tải EPUB miễn phí nếu bạn muốn mang sang ứng dụng khác. Với sách nước ngoài, bạn đọc được bản gốc tiếng Anh của hàng chục nghìn tác phẩm đã hết bản quyền, ví dụ Pride and Prejudice hay Alice's Adventures in Wonderland, tải EPUB gốc, hoặc dùng AI dịch sang tiếng Việt (tính phí theo số chữ, giá hiện rõ trước khi bạn đồng ý).

Có sẵn file EPUB của riêng mình? Đăng nhập rồi vào Tủ sách của tôi để tải lên file EPUB hoặc PDF (tối đa 50 MB mỗi file, tổng 200 MB mỗi tài khoản). Sách tải lên chỉ mình bạn xem được, và trang đang đọc được lưu theo tài khoản, nên bạn đọc dở trên điện thoại rồi mở máy tính vẫn đọc tiếp đúng chỗ. Với file EPUB tải lên, bạn cũng dùng được tính năng AI dịch.

Vì sao file EPUB không mở được?

Vài lỗi hay gặp và cách xử lý:

• File bị khóa DRM. Ebook mua trên các cửa hàng sách điện tử thường chỉ đọc được trong ứng dụng của chính cửa hàng đó. Đây là cơ chế bảo vệ bản quyền, không phải lỗi file; hãy đọc bằng ứng dụng nơi bạn mua.
• Tải chưa xong hoặc file hỏng. File EPUB tải dở thường báo lỗi khi mở. Tải lại, và kiểm tra đuôi file đúng là .epub chứ không bị đổi thành .zip hay .epub.html.
• Mở nhầm ứng dụng. Trên điện thoại, chạm thẳng vào file đôi khi mở bằng trình xem tệp mặc định, chỉ thấy một khối mã khó hiểu. Hãy dùng "Mở bằng" hoặc "Chia sẻ" để chọn ứng dụng đọc sách.
• Phông chữ tiếng Việt bị lỗi dấu. Thường do ứng dụng ép một phông thiếu dấu tiếng Việt. Đổi sang phông mặc định của ứng dụng hoặc phông có hỗ trợ tiếng Việt là xong.

Một lưu ý quan trọng: chỉ tải EPUB từ nguồn hợp pháp. Những trang chia sẻ ebook lậu vừa vi phạm bản quyền, vừa hay gắn file lạ hoặc quảng cáo độc hại. Sách đã hết thời hạn bảo hộ, như các tác phẩm văn học Việt Nam đầu thế kỷ 20 hay kho sách của Project Gutenberg, là nguồn miễn phí an toàn và hoàn toàn hợp pháp.

Nên bắt đầu đọc ebook từ đâu?

Nếu bạn mới làm quen với việc đọc sách trên điện thoại, đừng bắt đầu bằng một cuốn dày. Hãy chọn một truyện ngắn đọc trong một chuyến xe buýt, ví dụ Chí Phèo, để quen với việc lật trang, chỉnh chữ và chọn nền. Khi đã thấy thoải mái, chuyển sang một tiểu thuyết vừa như Tắt đèn. Nếu thích không khí Halloween vừa qua, bài truyện kinh dị kinh điển đọc online miễn phí có bảy cuốn ngắn dài đủ cỡ.

Với sách còn bản quyền như Số Đỏ hay Nhà Giả Kim, cách tốt nhất vẫn là mua bản in hoặc ebook chính thức; trang sách trên Tủ Sách Hay có tóm tắt để bạn quyết định trước khi mua. Còn nếu muốn rèn thói quen đọc nhanh hơn trên màn hình, Bí Quyết Đọc Sách 2.000 Từ/Phút là một gợi ý, dù chúng tôi nghĩ với văn chương, đọc chậm mới là cái thú.