Giới thiệu sách
Cuốn sách phân tích vì sao truyền thông hiện đại ngày càng bị chi phối bởi mục tiêu lợi nhuận và tác động thế nào đến lợi ích công. Tác giả người Việt tổng hợp nhiều tư liệu tiếng Anh và tiếng Pháp, nên đây là tài liệu hữu ích cho người làm báo, nhà nghiên cứu và người hoạch định chính sách.
Tóm tắt nội dung
Cuốn sách mở đầu bằng câu hỏi: trong ngành truyền thông, tiền bạc được đặt lên đầu, vậy công chúng còn lại gì? Tác giả phác họa bức tranh toàn cảnh về truyền thông thế giới hiện nay, với các phương tiện mới, cách thích nghi và những chiến lược kinh doanh mới. Làn sóng công nghệ cùng các vụ phá sản, mua bán, sáp nhập và cải tổ đã làm thay đổi cục diện ngành.
Sách chỉ ra một nghịch lý của thời đại. Người dùng có cảm giác được lợi khi có nhiều tiếng nói và nhiều lựa chọn hơn, nhưng quyền kiểm soát truyền thông lại ngày càng tập trung vào một nhóm nhỏ các tập đoàn lớn. Hệ quả được nêu ra là tự do báo chí bị thu hẹp, mục tiêu kinh doanh được đặt lên hàng đầu và lợi ích công thường xuyên bị xâm phạm.
Nhiều vấn đề thực tiễn được đề cập, như nạn tin giả, chiến lược của ngành điện ảnh Hollywood, các thương vụ sáp nhập lớn, vấn nạn độc quyền và những khó khăn mà báo in phải đối mặt để tồn tại.
Ở phạm vi Việt Nam, tác giả phân tích hai trường hợp tiêu biểu. Trường hợp thứ nhất là việc VTV không mua bản quyền truyền hình trực tiếp các trận đấu vòng bảng có đội tuyển Việt Nam tại Asiad 18. Trường hợp thứ hai là vụ nước mắm chứa thạch tín từng gây xôn xao dư luận. Cả hai cho thấy mục tiêu kinh doanh có thể chi phối lợi ích công.
Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất hướng nâng cao chất lượng truyền thông thông qua việc tinh gọn, đầu tư tập trung và xây dựng cơ chế bảo vệ lợi ích công, đồng thời phục vụ các định hướng chính trị và nhu cầu dân sinh.
Điều đáng nhớ trong sách
- Truyền thông hiện đại đang đặt mục tiêu kiếm tiền lên trên lợi ích công.
- Người dùng có nhiều lựa chọn hơn, nhưng quyền kiểm soát truyền thông lại tập trung vào ít tay hơn.
- Sự tập trung truyền thông có thể làm thu hẹp tự do báo chí.
- Sách đưa ra hai ví dụ Việt Nam về việc lợi ích kinh doanh chi phối lợi ích công.
- Tác giả đề xuất tinh gọn, đầu tư tập trung và có cơ chế bảo vệ lợi ích công trong truyền thông.
