Chủ nghĩa Tư bản và Tự do

Cuốn sách mở đầu bằng nhận định rằng tự do kinh tế và tự do chính trị gắn bó chặt chẽ với nhau. Theo Friedman, một xã hội cho phép người dân tự quyết định việc sản xuất, trao đổi và tiêu dùng thường cũng là xã hội bảo vệ được các quyền tự do khác, vì quyền lực kinh tế tập trung dễ chuyển thành quyền lực chính trị. Ông cho rằng nền tảng kinh tế ảnh hưởng tới tự do chính trị nhiều hơn người ta thường nghĩ.

Từ đó, tác giả bàn về vai trò phù hợp của nhà nước. Ông cho rằng chính phủ nên giới hạn ở những việc cốt lõi như xây dựng và thực thi luật pháp, bảo vệ quyền sở hữu, duy trì hệ thống thanh toán và xử lý các vấn đề như độc quyền, thay vì can thiệp sâu vào mọi hoạt động kinh tế.

Ở lĩnh vực tiền tệ, Friedman đề xuất một hướng thay thế cho việc điều hành tùy tiện: giữ lạm phát ở mức ổn định thông qua một quy tắc tăng cung tiền có tính tự động, qua đó giảm rủi ro từ những quyết định ngắn hạn của chính sách.

Về thương mại quốc tế, sách ủng hộ tỷ giá thả nổi và việc dỡ bỏ các kiểm soát ngoại thương. Về thuế và phúc lợi, tác giả phê phán thuế lũy tiến và các chương trình phúc lợi ngày càng phình to, đồng thời đề xuất thuế thu nhập âm như một cách thay thế hiệu quả hơn.

Xuyên suốt cuốn sách, Friedman dùng nhiều ví dụ lịch sử và lập luận lý thuyết để chứng minh thị trường cạnh tranh tự do có hiệu quả vượt trội. Đọc sách giúp người đọc nắm rõ nền tảng triết lý của kinh tế thị trường, dù mỗi đề xuất đều có thể được tranh luận thêm dựa trên bối cảnh hiện nay.