Hume bắt đầu từ việc giải thích cách các ý niệm được hình thành từ những ấn tượng cảm giác. Theo ông, mọi suy nghĩ của ta đều bắt nguồn từ kinh nghiệm, và từ đó ông xem xét vì sao ta liên kết các ý tưởng theo những khuôn mẫu nhất định, chẳng hạn trong tư duy về liên tưởng.

Trọng tâm của tác phẩm là vấn đề nhân quả: liệu kinh nghiệm có thật sự chứng minh được niềm tin của chúng ta về mối quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả hay không. Hume phân biệt giữa lập luận logic, vốn liên quan đến quan hệ giữa các ý niệm, và kiến thức về sự kiện thực tế, vốn phụ thuộc vào kinh nghiệm. Sự phân biệt này khiến người đọc phải xem lại những điều tưởng chừng hiển nhiên.

Qua đó, cuốn sách thách thức người đọc xem xét lại chính nền móng của sự hiểu biết con người, một nội dung vẫn được bàn luận rộng rãi trong triết học nhận thức và khoa học đến ngày nay.