Tác phẩm kể về sự trỗi dậy của Đế chế Ba Tư và những nguyên nhân dẫn đến các cuộc chiến tranh Hy Lạp - Ba Tư. Herodotus nhìn cuộc xung đột như một cuộc đối đầu giữa nô lệ và tự do, và ông đan xen nhiều câu chuyện về các vị vua, lời sấm truyền, những cuộc chinh phạt cùng phong tục của các dân tộc.

Nhờ những chuyến đi xa và các cuộc trò chuyện với nhiều người ở khắp thế giới cổ đại, Herodotus đã ghi lại những thành tựu đáng chú ý của cả người Hy Lạp lẫn các dân tộc khác, trước khi thời gian làm chúng phai mờ. Đây là lý do nhiều độc giả coi tác phẩm vừa là tư liệu lịch sử vừa là một cuốn ký sự đầy màu sắc về thế giới xưa.